Tự bảo vệ quyền lợi trước các quyết/nghị định của đảng CSVN

Dưới đây là tổng hợp các quyết định, nghị định, luật và chính sách của Đảng CSVN và Nhà nước Việt Nam từ tháng 01/2025 đến nay (cuối 2025 / đầu 2026) có ảnh hưởng rõ rệt đến đời sống hàng ngày của người dân, phân theo các nhóm chủ đề lớn như thuế, giao thông, vàng, bảo vệ môi trường, chuyển đổi số, hành chính – giấy tờ, y tế, giáo dục, lao động & xuất khẩu lao động. Với mỗi mục bài sẽ tóm tắt nội dung chính, nêu ảnh hưởng đối với dân (có lợi / bất lợi), rồi đề xuất cách công dân có thể bảo vệ quyền lợi và nhân phẩm trong khung pháp luật Việt Nam.

1) Thuế & Kinh tế – Quy định mới quan trọng

• Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 (Luật số 67/2025/QH15)

Được Quốc hội CSVN thông qua ngày 14/6/2025, có hiệu lực từ 01/10/2025. Mở rộng đối tượng miễn giảm, ưu đãi cho DN nhỏ và vừa, xác định lại mức thuế suất dựa trên doanh thu, tăng minh bạch quản lý thuế doanh nghiệp. (Luật sư Việt Nam)

Ảnh hưởng với người dân:

• Lợi: Doanh nghiệp nhỏ được ưu đãi thuế (giảm chi phí sản xuất, giá dịch vụ có thể tốt hơn).

• Bất lợi: Hộ kinh doanh cá thể chưa nâng cấp lên DN có thể khó hưởng ưu đãi. Việc kê khai thuế phức tạp hơn dẫn đến lệ phí dịch vụ kế toán tăng.

Bảo vệ quyền lợi:

• Yêu cầu cơ quan thuế hướng dẫn rõ cách khai báo, điều khoản cụ thể bằng văn bản để tránh phạt do sai kê khai.

• Thuế thu nhập cá nhân & lương tối thiểu vùng (từ 01/01/2026,số 109/2025/QH15)

Nhiều thay đổi về thuế TNCN, bao gồm điều chỉnh bậc thuế và các quyền miễn giảm cùng tăng lương tối thiểu vùng qua Nghị định 293/2025/NĐ-CP (1/1/2026). (baochinhphu.vn)

Ảnh hưởng với người dân:

• Lợi: Thu nhập thấp – trung bình có thể hưởng mức miễn giảm tốt hơn, tiền lương tối thiểu tăng giúp cải thiện chi tiêu cơ bản.

• Bất lợi: Người lao động phải có hiểu biết về thủ tục quyết toán thuế để không bị tính sai.

Bảo vệ quyền lợi:

• Theo dõi bảng thu nhập – thuế năm, đối chiếu với quy định để yêu cầu chỉnh sửa nếu kê khai sai.

• Loại bỏ độc quyền vàng miếng (Nghị định 232/2025/NĐ-CP, từ 10/10/2025)

Xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, mở rộng kinh doanh vàng. (baochinhphu.vn)

Ảnh hưởng với người dân:

• Lợi: Tăng cạnh tranh, nhiều lựa chọn mua bán vàng hơn.

• Bất lợi: Giao dịch vàng sẽ cần tuân thủ các quy định thanh toán chặt chẽ, giấy tờ rõ ràng, dẫn đến thủ tục phức tạp hơn.

Bảo vệ quyền lợi:

• Khi mua/bán vàng, giữ hóa đơn, biên lai đầy đủ để tránh tranh chấp hoặc phạt vi phạm thuế.

2) Giao thông & Giấy phép – Trật tự, phí, giấy tờ

• Nghị định 168/2024 (tăng mức phạt giao thông – hiệu lực từ 01/01/2025)

Sửa đổi mức phạt vi phạm giao thông: phạt vượt đèn đỏ, đi sai phần đường… tăng mạnh, trừ điểm giấy phép lái xe. (vnexpress.net)

Ảnh hưởng với người dân:

• Lợi: Có tác dụng giảm vi phạm, nâng ý thức, mong giảm tai nạn giao thông.

• Bất lợi: Mức phạt cao khiến người dân cảm thấy gánh nặng nếu không nắm rõ quy định.

Bảo vệ quyền lợi:

• Luôn giữ biên lai, bằng chứng xử phạt; nếu có sai sót, yêu cầu thông tin bằng văn bản để khiếu nại theo luật.

• Chuyển đổi tài khoản thu phí – Nghị định 119/2024/NĐ-CP (trước 1/10/2025)

Chủ phương tiện bắt buộc chuyển sang tài khoản giao thông kết nối thanh toán điện tử, không còn dùng tài khoản thu phí cũ. (Báo Nhân Dân điện tử)

Ảnh hưởng:

• Lợi: Hệ thống thanh toán sạch, minh bạch qua tài khoản – giảm gian lận.

• Bất lợi: Người dân phải làm thủ tục chuyển đổi – nếu không chuyển, không thể qua trạm thu phí.

Bảo vệ quyền lợi:

• Làm sớm, giữ biên lai giao dịch; yêu cầu hướng dẫn bằng văn bản từ trung tâm dịch vụ để khiếu nại nếu bị thu sai.

• Đổi mới Giấy phép lái xe (luật số 36/2024/QH15)

Từ 01/3/2025, mẫu GPLX mới có mã QR, thay đổi hạng GPLX từ 01/01/2025. (LuatVietnam)

Ảnh hưởng:

• Lợi: Hợp lệ quốc tế, dễ kiểm tra thông tin.

• Bất lợi: Thay đổi thủ tục khiến người dân phải đi lại nhiều làm mới, chịu lệ phí và thời gian.

Bảo vệ quyền lợi:

• Khi thi/học lái xe, yêu cầu danh mục tài liệu hướng dẫn cập nhật bằng văn bản từ Sở GTVT.

3) Bảo vệ môi trường & quy định sinh hoạt

• Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải sinh hoạt (Thông tư 05/2025/TT-BTNMT)

Các cơ sở dịch vụ lưu trú, nhà trọ… phải tuân thủ tiêu chuẩn nước thải. (Báo và Phát thanh, Truyền hình Nghệ An)

Ảnh hưởng:

• Lợi: Giảm ô nhiễm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

• Bất lợi: Chủ dịch vụ phải đầu tư hệ thống xử lý nước, chi phí tăng.

Bảo vệ quyền lợi:

• Nếu bị thu phí môi trường, yêu cầu biên lai chi tiết và căn cứ thông tư để xác định đúng mức phí.

4) Chuyển đổi số, dữ liệu & hành chính công

• Luật Công nghệ số / Luật về ngành công nghệ số (hiệu lực 01/01/2026 số 71/2025/QH15 )

Xác lập khung pháp luật cho ngành công nghệ số,·định nghĩa tài sản số, AI, dữ liệu… (Vietnam Briefing)

Ảnh hưởng:

• Lợi: Tạo hành lang pháp lý cho nền kinh tế số, cơ hội nghề nghiệp mới.

• Bất lợi: Người dân phải học công nghệ mới; rủi ro thiếu kiến thức dẫn đến lừa đảo trực tuyến.

Bảo vệ quyền lợi:

• Bảo vệ dữ liệu cá nhân: yêu cầu cơ quan, doanh nghiệp phải công khai chính sách bảo mật theo luật.

• Chính sách giảm thủ tục hành chính – Quyết tâm cải cách (Nghị Quyết 139/KH-CP)

Đặt mục tiêu cắt 30% điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa thủ tục trong lãnh vực đất đai, thuế, hải quan, đầu tư… theo Nghị quyết 139/KH-CP. (HanoiTimes)

Ảnh hưởng:

• Lợi: Rút ngắn thời gian nộp hồ sơ, giảm chi phí hành chính.

• Bất lợi: Trong giai đoạn chuyển tiếp, dễ “hỗn loạn” hồ sơ – dẫn tới việc cán bộ áp dụng không nhất quán.

Bảo vệ quyền lợi:

• Lưu tất cả chứng nhận nộp hồ sơ trực tuyến; khi bị trì hoãn vô lý, gửi khiếu nại theo Luật Khiếu nại 2023.

5) Giáo dục – thi cử & chương trình học

• Quy định mới về thi tốt nghiệp, dạy thêm – học thêm (Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT từ 08/02/2025)

Điều chỉnh quy chế thi TN THPT, chính sách dạy thêm/học thêm có hiệu lực năm 2025. (xaydungchinhsach.chinhphu.vn)

Ảnh hưởng:

• Lợi: Quy chế nhất quán, dự báo rõ hơn kỳ thi.

• Bất lợi: Phụ huynh – học sinh phải thích nghi với thay đổi, chi phí học thêm có thể tăng.

Bảo vệ quyền lợi:

• Yêu cầu nhà trường cung cấp văn bản quy định khi bắt buộc phụ huynh mua dịch vụ học thêm.

• Dạy học bằng tiếng nước ngoài (Nghị định 222/2025/NĐ-CP từ 25/09/2025)

Cho phép một số môn học được giảng dạy bằng tiếng nước ngoài. (Đồng Nai : Cổng thông tin điện tử)

Ảnh hưởng:

• Lợi: Mở rộng cơ hội học tập kỹ năng song ngữ.

• Bất lợi: Chi phí học tập tăng nếu dịch vụ tư nhân hóa.

Bảo vệ quyền lợi:

• Các cơ sở ngoài công lập phải công khai học phí và quy định; phụ huynh có quyền lựa chọn không tham dự dịch vụ không bắt buộc.

6) Y tế & lao động – hợp đồng điện tử, bảo hiểm

• Hợp đồng lao động điện tử (Nghị Định số 337/2025/ND-CP)

Cho phép sử dụng hợp đồng lao động điện tử từ giữa 2026. (en.baochinhphu.vn)

Ảnh hưởng:

• Lợi: Thuận tiện quản lý, giảm thời gian ký kết.

• Bất lợi: Yêu cầu về chứng thực điện tử, kiến thức pháp lý mới.

Bảo vệ quyền lợi:

• Giữ bản sao bằng giấy, lưu chứng thư số nếu ký điện tử; khi tranh chấp, dựa vào nguyên tắc pháp lý về hợp đồng điện tử.

• Bảo hiểm xã hội – thay đổi đóng & hưởng

(thông tin thực tế từ nhiều nguồn người dân chia sẻ, chưa có văn bản tập trung được trích)

• Có ý kiến về mở rộng đóng BHXH bắt buộc cho hộ kinh doanh và chủ DN nhỏ từ 01/07/2025. Tuy chưa có văn bản chính thống trích dẫn, nhưng nếu có, thì ảnh hưởng là tăng chi phí cố định hàng năm. (Reddit)

Bảo vệ quyền lợi:

• Kiểm tra quyền và lợi ích ghi trong bảo hiểm; nếu đóng bắt buộc, yêu cầu biên lai rõ ràng để đảm bảo quyền hưởng trợ cấp.

7) Bình luận tổng quát: Có lợi – Bất lợi

Lợi (Tích cực)

• Tăng quy chuẩn môi trường, an toàn giao thông, bảo vệ người tiêu dùng.

• Thuế, lương tối thiểu và giáo dục từng bước hướng đến công bằng hơn.

• Chuyển đổi số làm đơn giản hóa hồ sơ, giảm thời gian nộp giấy tờ.

Bất lợi (Thực tế/Quan liêu)

• Nhiều thủ tục đòi hỏi nhiều vòng kiểm tra giấy tờ, mất thời gian – dễ dẫn đến lợi dụng “trách nhiệm giải trình” để trì hoãn hoặc thu thêm phí dịch vụ của tư vấn kế toán/luật.

• Mức xử phạt giao thông tăng cao khiến người dân dễ bị phạt ngay cả khi chưa kịp hiểu luật.

• Chuyển đổi số nhanh nhưng nhiều người già, lao động phổ thông khó tiếp cận – tăng rủi ro bị yêu cầu chứng từ vô lý.

8) Đề xuất các bước để người dân bảo vệ quyền lợi & nhân phẩm (trong khuôn khổ pháp luật Việt Nam)

1) Tránh đối đầu trực tiếp

• Để bảo vệ nhân phẩm, tránh bị trấn áp thô bạo bởi công an

2) Yêu cầu văn bản hướng dẫn rõ ràng

• Khi cán bộ hành chính/thuế/giáo dục yêu cầu “chưa đúng”, hãy yêu cầu ghi bằng văn bản (email / công chức) kèm căn cứ luật/decree cụ thể trước khi sửa hồ sơ.

3) Lưu trữ hồ sơ & biên lai

• Giữ lại mọi chứng cớ cần thiết để đối chiếu khi có tranh chấp (biên lai, biên bản, hợp đồng, băng ghi âm, tin nhắn trên điện thoại, hình ảnh, chứng nhân ...)

4) Sử dụng dịch vụ công trực tuyến

• • • Nộp hồ sơ qua Cổng dịch vụ công Quốc gia, theo dõi tiến triển, giảm tiếp xúc trực tiếp – hạn chế ngẫu hứng trong xử lý. Ưu tiên xử dụng kênh trực tuyến để giảm rủi ro. Tùy nghi phổ biến công khai hay kín đáo hơn trên mạng xã hội.

5) Hiểu rõ quyền khiếu nại & tố cáo

• • • Nếu bị gây khó vô lý, lập hồ sơ khiếu nại theo Luật Khiếu nại 2023, nêu rõ yêu cầu, căn cứ pháp lý, thời hạn xử lý. Người dân có quyền khiếu nại tập thể (Điều 10 Luật Khiếu nại), sử dụng báo chí để giám sát (Luật Báo chí 2016), hoặc tòa án hành chính nếu quyền lợi bị xâm phạm.

6) Tham gia cộng đồng, xử dụng AI

• • • Tham gia nhóm pháp lý / kế toán / doanh nghiệp nhỏ để cập nhật các thay đổi và kinh nghiệm xử lý. Cần tìm kiếm những người chung quanh đã phải chịu sách nhiễu, đối xử bất công, đòi tiền tham nhũng, để cùng ghi danh khiếu kiện tập thể. Trong một xã hội mà pháp quyền không được thực thi, cần phải kết tụ lại số đông, thì mới mong vấn đề được quan tâm và giải quyết.

• Cần xử dụng AI (chatGPT, Gemini, Copilot, grok, perplexity, claude,…), trí tuệ nhân tạo để cố vấn về các bước cần làm. Cung cấp càng nhiều chi tiết càng tốt trong câu hỏi. Bàn với người thân, không nên giữ riêng.

7) Bất tuân dân sự

• Sau khi thẩm định mức độ vi phạm của chính cá nhân, có thể tiến hành một số hình thức bất tuân dân sự, như trì hoãn thời hạn trả tiền phạt, viện lý cớ tương đối xác đáng để tạm thời từ chối không tuân thủ được nghị định, quyết định vì quá hành chánh, lợi dụng bởi CA để moi tiền người dân…

Nếu cần chi tiết văn bản cụ thể, độc giả có thể truy cập thuvienphapluat.vn hoặc chinhphu.vn./.